U rubrici Knjiga Sedmice ovog ponedjeljka preporučujemo roman-remek djelo “Bestidna noćna ptica” (Dereta, Beograd 2025.) velikog savremenog čileanskog pisca Hozea Donosa.
Roman “Bestidna noćna ptica” je jedno od najvažnijih djelâ latinoameričke književnosti XX stoljeća. U pitanju je hermetična i uznemirujuća studija identiteta, društvene dekadencije i potisnutih slojevâ ljudske psihe.
Kroz fragmentarnu i često nepouzdanu naraciju, roman prati protagonistu Umberta Penjalosu, nesvršenog studenta prava, pisca-početnika, sekretara jednog moćnika, koji proživljava posljednju godinu života u zadužbini ugledne porodice Askoitija. Ekspresivne slike romana opsesivne su predstave njegovog šizofrenijom oštećenog mozga, koji ne mari za prostorni niti vremenski kontinuitet, ali kroz njegovu iskrivljenu perspektivu, ludilo, deliričnost, odbijanje kauzalne razložnosti, projektuju se slike realnih društveno-političkih prilikâ. Donoso vješto briše granice između spoljašnjeg svijeta i unutrašnjih stvarnosti svojih likovâ, uvodeći čitaoca u lavirinte identiteta, sjećanja, traumâ i fantazije, unutar svijeta osuđenog na propast. On majstorski prikazuje raspolućenost identiteta i otkriva mračne, gotovo demonske slojeve ljudske psihe, stapajući društvenu kritiku sa dubinskom introspekcijom. “Bestidna noćna ptica” nemilosrdno razobličava trulež i dekadenciju društva u gotovo svim njegovim manifestacijama – od raspada zemlje i duhovnog i fizičkog sunovrata naroda, do postepenog urušavanja čileanske aristokratije.
Bestidna noćna ptica je mračno, lavirintsko, barokno djelo koje nas uvlači u negativ čitavog svijeta. Roman koji iz mraka potisnutog, dekadentnog i fragmentarnog razotkriva suštinske krize savremenog čovjeka. Roman koji definitivno treba pročitati kako bismo bolje shvatili i našu ličnu poziciju u aktuelnom društvu i civilizaciji. S poštovanjem, glavni urednik JU Gradska biblioteka Tivat Miomir Abović
