U rubrici Knjiga Sedmice ovog ponedjeljka preporučujemo roman “Pupak svijeta” (Laguna, Beograd 2019.) našega prošlonedjeljnog gosta, odličnoga makedonskog pisca Venka Andonovskog.
“Pupak svijeta” doživio je četrnaest izdanjâ u Makedoniji, proglašen je romanom godine lista “Utrinski vesnik”, ovjenčan je nagradama “Balkanika” za najbolji balkanski roman, “Stale Popov” za najbolje prozno djelo po izboru Udruženja pisaca Makedonije, i nagradom “Jugra” u Rusiji za najbolji roman južnoslavenske književnosti preveden na ruski jezik.
Roman se sastoji iz dva dijela. Prvi je napisan pseudoarhaičnim jezikom, odigrava se u IX stoljeću i predstavlja filozofski kriminalistički roman u jednom manastiru. U narednom dijelu pratimo ljubavnu priču koja se zbiva u Jugoslaviji u drugoj polovini XX stoljeća, koja preslikava strukturu događajâ iz prvog dijela i koja preispituje naša saznanja o duhu vremena i njegovoj reinkarnaciji.
To je očaravajuća priča o ljubavi, o Božjem poretku i strasti prema otkrivanju misterijâ, o ubistvenoj zavisti i o sukobu pojedinca i mase opijene ideologijom.
“Bez oklijevanja, Andonovski se može nazvati genijem, živim klasikom i književnim divom, a roman se može porediti sa djelima Umberta Eka i Milana Kundere”. Iz predgovora ruskog izdanja
“Svakog čitaoca će privući polifonost i složena arhitektura romana, kao i prefinjeni stil”. Tome Arsovski
“Objavljivanje Pupka svijeta je epohalni događaj jer autor, sasvim izvjesno, stoji na pijedestalu klasika makedonske književnosti”. Kristina Nikolovska
Proza Venka Andonovskog skladan je i uspjeli spoj u tekstualno tkivo suptilno upletene duboke duhovnosti, sjajnog stila, postmoderne ludičnosti (poigravanja sa kategorijom pripovjedača i relativizacije istog, sjajnih intertekstualnih asocijacijâ, suptilne ironije itd.) i, konačno, vrlo eksplicitnoga kritičkog odnosa prema kategoriji politike (i politikantstva), te pogubnoj instituciji partitokratije koja razjeda društva ex YU državâ. Bez pretjerivanja, Andonovski je jedan od najvećih pisacâ na ex YU prostoru od raspada Jugoslavije naovamo, u što ćete se i sami uvjeriti ako, za početak, pročitate njegov “Pupak svijeta”. S poštovanjem, glavni urednik JU Gradska biblioteka Tivat Miomir Abović
